Tevbe Suresi 40. Ayet Işığında Toplumsal Dayanışma ve Bireyin Sınavı Toplumsal yapıların karmaşık dokusunu anlamaya çalışan bir araştırmacı olarak, bireyin yalnızlık anlarındaki tepkileriyle toplumun ona sunduğu destek biçimleri arasındaki ilişki hep ilgimi çekmiştir. İnsanın yalnız kaldığını düşündüğü anlarda bile, görünmeyen bir destek mekanizmasının varlığını sezmesi sosyolojik olarak güçlü bir deneyimdir. Tevbe Suresi’nin 40. ayeti, bu anlamda hem bireysel hem de toplumsal bir sınavı derinlemesine anlatır. Ayette, Hz. Muhammed’in (s.a.v.) hicret yolculuğunda mağarada Hz. Ebubekir ile birlikteyken yaşadığı olay hatırlatılır. “Korkma, Allah bizimle beraberdir” cümlesi, sadece bir inanç beyanı değil, aynı zamanda dayanışmanın, güvenin ve toplumsal bağlılığın sembolik bir ifadesidir. Yalnızlık…
10 YorumEtiket: bir
Karınca insanlar için tehlikeli mi? Efsaneler, gerçekler ve yarının şehirleri Karıncalara hep göz hizamızdan değil, masa kenarından bakarız. Bir kırıntıyı taşıyan o minik takımı görünce bazımız “ayy, mutfağa girmişler!” diye irkilir, bazımız ise hayranlıkla o kusursuz koordinasyona dalar. Ben ikinci gruptayım. Hatta itiraf: Bir günümü, tek bir karıncanın rotasını izleyerek geçirebilirim. Peki bu hayranlık, “Karınca insanlar için tehlikeli mi?” sorusunu hafife almamı gerektirir mi? Hiç değil. Gel, hem içimizi rahatlatacak hem de şehir hayatımıza ve geleceğin teknolojilerine uzanan beklenmedik bağlantıları konuşalım. “Tehlike” derken neyi kastediyoruz? “Tehlike” kelimesi günlük dilde her türlü rahatsızlığı kapsıyor. Karıncalar için üç düzlemde düşünebiliriz: 1. Tıbbi…
14 YorumRoman Ne Anlama Gelir? Siyaset Bilimi Perspektifinden Bir İnceleme Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen: Bir Siyaset Bilimcisinin Bakışı Günümüz toplumları, karmaşık güç ilişkilerinin ve sürekli değişen iktidar yapılarının etkisi altında şekilleniyor. Toplumsal düzeni, devleti, kurumları ve vatandaşları anlamak için, her bir bireyin yaşadığı toplumsal gerçeklikten daha derin bir perspektife bakmamız gerekir. Her birey, hem iktidarın hem de toplumsal yapıların etkileşiminde yer alırken, bu etkileşim bazen doğrudan bazen de dolaylı bir şekilde günlük yaşam pratiklerine yansır. Peki, bu toplumsal yapıların ve güç ilişkilerinin ardında ne yatıyor? Sadece bu düzeni anlamaya çalışırken değil, aynı zamanda toplumun bu yapıyı nasıl içselleştirdiğini çözümlemek, insanlık…
20 YorumKarkas Et Hangi Hayvan? Köklerinden Geleceğe Uzanan Lezzetin Anatomisi Mutfağın kalbinde dolaşmayı seven biri olarak, bazen bir tabak yemeğin arkasındaki tüm hikâyeyi merak ediyorum: tarladan sofraya uzanan o görünmez yolculuğu, kelimelerin nasıl şekillendirdiğini, kavramların kültürden kültüre nasıl büründüğünü… “Karkas et hangi hayvan?” sorusu da tam böyle bir merakın ürünü. Sadece bir tanım yapıp kenara çekilmek yerine, gelin bu kavramın kökenini, bugünkü karşılığını ve yarına dair taşıdığı ipuçlarını birlikte açalım. Kısa Cevap: “Karkas” Bir Hayvan Türü Değil, Bir Durumdur Önce temel tanımı netleştirelim: karkas, kesim sonrası hayvanın baş, deri (türüne göre), iç organlar ve ayak gibi yenmeyen kısımlarından ayrıldıktan sonra elde…
22 YorumKardeş Şehir Ne Anlama Gelir? Kökenleri, Bugünü ve Yarınını Mahalle Sohbeti Tadında Konuşalım Şehrimi anlatırken hep “bizim buraların bir kardeş şehri var ya…” diye başlayan cümleler kurarım. Çünkü kardeş şehir fikri, haritada bir çizgiden ibaret değil; sokaklara yayılan bir merak, bir dayanışma daveti. Hadi gelin, “Kardeş şehir ne anlama gelir?” sorusunu sadece tanım düzeyinde bırakmadan; kökenleri, bugünkü karşılığı ve yarınlara uzanan potansiyeliyle birlikte samimi bir muhabbetle açalım. Mini uyarı: Aşağıdaki yazı, kardeş şehirlerin tarihsel bağlamından güncel örneklere, geleceğe dönük senaryolara kadar uzanır. Sürpriz bozan değil ama “ben sıfır beklentiyle okumak istiyorum” diyenler için küçük bir içerik ipucu sayılabilir. Kardeş Şehir…
6 YorumIcap mı İcabet mi? Psikolojik Bir İnceleme İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikoloğun Meraklı Girişi Psikoloji, insan davranışlarını anlamaya yönelik bir bilim dalıdır, ancak bazen en basit kelimeler bile bu karmaşık davranışları açıklamak için derinlemesine düşünmeyi gerektirir. “Icap mı icabet mi?” sorusu, yüzeyde basit bir dilsel tercih gibi görünse de, insanın içsel dünyasındaki daha derin katmanları anlamamıza yardımcı olabilir. Bu iki kelime, aslında birer davranış, tepki veya ilişki biçimini ifade eder. Peki, bir kişinin icap ettiği bir şeyle, icabet ettiği bir şey arasındaki fark nedir? Ve bu fark, psikolojik düzeyde nasıl bir etki yaratır? İnsanlar neden bazen tepkilerini zorunlulukla verirken,…
6 YorumKaragül Fikriye Kimdir? Zamanın Ötesinde Bir Kadının Sessiz Hikâyesi Hayatın karmaşasında bazen öyle hikâyelerle karşılaşırız ki, onları keşfetmek bizi sadece bir insanın değil, bir dönemin ruhuna da götürür. Karagül Fikriye’nin hikâyesi tam da bu türden… Onun adını ilk duyduğumda aklımda bir çiçek canlandı: Kökleri derinlere inen, rüzgâr ne kadar sert eserse essin dimdik ayakta duran bir çiçek. Bu yazıda, adım adım onun hayatına dokunacağız; belgelerle, tanıklıklarla ve hafızalarda yer eden anılarla… Köklere Yolculuk: Karagül Fikriye’nin Doğumu ve İlk Yılları Karagül Fikriye, 20. yüzyılın başlarında, Anadolu’nun küçük ve yoksul bir kasabasında dünyaya geldi. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemleriyle Cumhuriyet’in ilk yıllarının kesiştiği…
14 YorumHayatın en derin sorularından birine birlikte cevap aramaya ne dersiniz? Aşkı, tutkuyu, kalbimizi sarsan o tarifsiz duyguyu farklı açılardan ele almayı seven biri olarak bugün size bir soru soruyorum: Gerçek kara sevdayı nasıl anlarız? Kara Sevda: Kalbin En Derin Kuyusu Kara sevda… Her dilde farklı kelimelerle ifade edilse de duygusu hep aynıdır. Derin, yoğun, vazgeçilemeyen bir aşk. Bazen bir bakışta başlar, bazen yıllar içinde filizlenir. Ama bir kez kapıldığınızda, kalbiniz eski haline asla dönmez. Bu duygunun izleri coğrafyadan kültüre değişse de ortak bir noktası vardır: ruhu tamamen ele geçiren bir teslimiyet. Küresel Perspektiften Kara Sevda 1. Doğunun Tutkulu Aşkları Doğu…
14 YorumEvde Huzursuzluk Neden Olur? Psikolojik Bir Analiz İnsan Davranışlarını Çözümlemeye Çalışan Bir Psikologun Meraklı Girişi Evde huzursuzluk… Belki de hepimizin zaman zaman deneyimlediği, ama üzerine yeterince düşünmediğimiz bir durum. Bazen bir odada bile huzursuzluk hissi yayılabilir; bir bakış, bir söz, ya da sadece bir sessizlik, evin atmosferini değiştirebilir. Peki, evde huzursuzluk neden olur? Neden bir araya geldiğimizde, birbirimize yakın olma çabalarımız bazen bizi daha uzaklaştırır? İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, bu soruların cevabını ararken, bilişsel, duygusal ve sosyal psikolojinin farklı boyutlarına odaklanmak faydalı olacaktır. Gelin, evdeki huzursuzluğu daha yakından inceleyelim. Bilişsel Psikoloji Perspektifinden Evde Huzursuzluk Bilişsel psikoloji, insanların…
10 YorumKatalpa Yaprağı Nedir? Bilimin Merceğinden Doğanın Dev Kanatları Hiç devasa bir yaprağın altında gölgelenip “Bu kadar büyük olmasının bir sebebi olmalı” diye düşündünüz mü? Eğer cevabınız evet ise, büyük ihtimalle bir Katalpa ağacı ile tanıştınız demektir. Bu ağaç öylesine gösterişli ki, yaprakları bile botanik dünyasında ayrı bir sayfa açıyor. Bugün bu sayfayı birlikte çevirelim: Katalpa yaprağı nedir, ne işe yarar, neden bu kadar büyüktür ve doğada nasıl bir rol oynar? Hepsini bilimsel bir merakla ama sade bir dille keşfe çıkıyoruz. Katalpa Yaprağının Tanımı: Bitkisel Devlerin Temsilcisi Katalpa yaprağı, Catalpa bignonioides ve Catalpa speciosa gibi türlere ait ağaçların en dikkat çekici…
8 Yorum